Ana Sayfa Turizm Ayasofya Ayasofya Müzesi (Videolu)

Ayasofya Müzesi (Videolu)

27
0

Trabzon Ayasofya Cami

Günümüzde Cami olarak kullanılmakta olan Trabzon Ayasofya Müzesi, Trabzon imparatorluğu krallarından 1. Manuel Komnenos zamanında (1238-1263) Kilise olarak inşa edilmiştir.

Fatih Sultan Mehmet Han 1461 yılında, Trabzon’u Fethi’ni takiben camiye dönüşmüş ve vakıf eseri olmuştur. Ayasofya Müzesi, yüzyıllar boyunca şehri ziyaret eden seyyah ve araştırmacıların ilgisini de çekmiştir. Özellikle, Trabzon üzerine anlattıklarıyla ünlü Evliya ÇELEBİ (1648), Piton de Tournefort (1701), Hamilton (1836), Texier (1864), Şakir Şevket (1878) ve Lynch (1893) yapıya önem veren kişiler arasındadır.

1864 yılında harap durumda olan Trabzon Ayasofya Camii, Bursalı Rıza Efendi’nin teşvikleri ile yeni baştan onarıldığı bilinmektedir. Bina Birinci Dünya Savaşı yıllarında sırası ile depo, hastane, daha sonraları yine camii olarak kullanılmıştır. 1958-1962 yılları arasında Vakıflar Genel Müdürlüğü ve Edinburg Üniversitesi işbirliği ile restore edilmiş. Daha sonra, 1964 yılında yeniden Ayasofya Müzesi olarak ziyarete açılmıştır.

Trabzon Ayasofya Cami Kulesi

Geç Bizans kiliselerinin örneği olan Trabzon Ayasofya Müzesi, kare-haç planlıdır. Ayrıca yüksek bir merkezi kubbeye sahiptir. Narteks denilen giriş holüne sahip olan bina üç netlidir. Netlerden ortadaki beş köşeli, yanlardakiler ise yuvarlak birer apsisle son bulmaktadır. Narteksin üzerinde şapel vardır.

Yapının kuzey, batı ve güneyinde üç revaklı giriş bulunmaktadır. Kubbe ve kasnağı on iki köşelidir. Kubbeyi mono blok dört mermer sütun, kemerler ve pandantiflerle taşınmaktadır. Yapı ana kubbenin etrafından değişik tonozlarla örtülmüş, çatı farklı yükseklikler verilerek kiremitle kaplanmıştır. Üstün işçilik görülen taş plastiklerde, Hıristiyan sanatının yanı sıra Selçuklu dönemi islam sanatı etkileri görülmektedir. Ayrıca, kuzey ve batıdaki revak cephelerdeki geometrik geçmeli bezemeleri içeren madalyonlarla, batı cephede görülen mukarnaslı nişler Selçuklu taş işlemelerindeki özellikleri taşımaktadır.

Binanın en görkemli cephesi güneyidir. Burada Adem İle Havva’nın yaratılışı kabartma olarak bir friz halinde anlatılmıştır.

1. Sahnede; Adem ve Havva’nın yaratılışı

2. Sahnede; Adem ile Havva’nın cennette yaşayışları.

3. Sahnede; Yasak elma

4. Sahnede; Adem ile Havva’nın cennetten kovuluşları,

5. Sahnede; ilk cinayetin tasviri (Kabil’in Habil’i öldürmesi) tasvirleri yer almaktadır.

Trabzon Ayasofya Camii Açık Müze - Ortahisar / TRABZON

AYASOFYA MÜZESi MİMARİSİ

Trabzon Ayasofya Müzesi güney cephesindeki kemerin kilittaşı üzerinde Trabzon’da 257 yıl hüküm süren Kommenosların sembolü olan tek başlı kartal motifi bulunmaktadır. Benzer bir kartal tasviri ana apsisin dışında doğu tarafta yer alır. Bu cephede, kentaur grifn gibi mitolojik varlıklar, güvercinler, merkezlerinde yıldız ve hilal bulunan kare panolar, içleri bitkisel motifli madalyonlar yer alır.

Yapının ana kubbesinin altına rastlayan kısmında opus-sectula tarzında çok renkli mermerden yer mozaiği vardır. Trabzon Ayasofya Müzesi süslemelerinin önemli bölümünü meydana getiren fresklerde İncil’den alıntı konular canlandırılmış.

Trabzon Ayasofya Müzesi İç Zemin

Kubbede ana tasvir olarak Hz. isa’nın yer aldığı Pantacrator İsa çizimi bulunmaktadır. Ayrıca altında bir kitabe kuşağı, daha altta ise melekler frizi vardır. Ana kubbenin pencere aralarında isa’nın onlkl havarisinin tasvir edilmiştir. Pandantiflerde değişik kompozisyonlar yer alır. Hz. İsa’nın doğumu, vaftizi, çarmıha gerilişi, kıyamet günü gibi sahnelerdir.

Ayasofya Müzesi doğusundaki ana apsisin dış cephesinde değişik form ve büyüklükte kayık ve yelkenli kazımaları vardır. 1450-1850 yılları arasına tarihlenen bu çizimler kim tarafından ve ne amaçla yapıldığı kesin olarak bilinmiyor.

Trabzon Ayasofya Müzesi - İç Mimari Freskler

Farklı kişilerin elinden çıktığı açıkça anlaşılan bu kazımaların denizci millet olan yöre halkının inanışları gereği; avlanırken ve yolculuk esnasında tanrının kendilerini koruması ve bol kazanç vermesi amacıyla çizmiş olabilecekleri düşünülmektedir.

AYASOFYA ÇAN KULESİ

Trabzon Ayasofya Müzesi yanıbaşında yükselen kule, 1427 yılında yapılmıştır. Şapel olarak kullanılan kulenin birinci katı yapılmış. Çatı tonozları düşmüş ve üzerindeki resimler tahrip olmuştur. Bununla birlikte şapelin duvarları üzerindeki tasvirler günümüze iyi bir şekilde ulaşmıştır. Kulenin, güneyinden bir merdivenle çıkılan apsis bölümü yer almaktadır. Kule, biri kuzeyde diğerleri güneyde olmak üzere iki pencereden aydınlık alır. Kemer pencereleri kuzey ve güney duvarlarının merkezini doldurmaktadır. Apsis cephesi üzerindeki tasvirler yapımı 1443 yılında kısa sürede tamamlanmıştır.

Trabzon Ayasofya Cami Kulesi

İnşa edildiği 13. yüzyıldan günümüze kadar özgünlüğünü koruyan yapı, 1964 yılında müzeye dönüştürülmüştür. Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün 2013 yılında Kültür Bakanlığı’na açtığı dava sonucunda ise müzenin kontrol ve idaresi Trabzon Vakıflar Bölge Müdürlüğü’ne geçmiş, bu tarihten itibaren de müze, Trabzon Ayasofya Camii olarak kullanılmaya başlanmıştır.

FİKRİNİZİ BİZİMLE PAYLAŞIN

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz